Energiedelen wordt mogelijk, maar wet laat kansen liggen

Zelf opgewekte stroom verkopen aan buren, familie, bedrijven of anderen wordt straks makkelijker. Een wetsvoorstel verplicht energieleveranciers hieraan mee te werken. Een belangrijke stap, maar Vereniging Eigen Huis ziet drie obstakels in de wet die de opkomst van energiedelen in de weg staan.

Wat verandert er in de wet?

Sinds 1 januari 2026 is energiedelen wettelijk mogelijk zolang de verkoper en koper bij dezelfde energieleverancier zitten. Maar nog geen enkele energieleverancier maakt dit mogelijk voor consumenten. Een wetsvoorstel verplicht ze dat binnenkort wel te doen, ook als de energiedelers niet bij dezelfde leverancier zitten. Het wetsvoorstel is op 7 juli ingediend, op 1 oktober start de behandeling van de wet.

Wat mist er nog in het wetsvoorstel?

De wetswijziging laat drie grote obstakels overeind als het aankomt op wat er nodig is om energiedelen in de praktijk een kans te geven.

Je moet een vast percentage stroom inkopen

Consumenten die zelf opgewekte stroom willen delen, spreken straks onderling een prijs af. Maar de koper moet volgens dit wetsvoorstel een vast percentage van de overtollige zonnestroom van de verkoper afnemen. Gedeelde stroom die kopers wel afnemen maar niet direct verbruiken, wordt als teruglevering aan de leverancier aangemerkt en daar krijgen kopers er vaak minder voor terug dan dat er eerder voor betaald is. Jurgen Jansen, juridisch expert van Vereniging Eigen Huis: "Daarmee verdampt het mogelijke voordeel van energiedelen en loop je zelfs het risico financieel verlies te lijden.

Een oplossing hiervoor is om in de wet uit te gaan van een dynamische verdeelsleutel: de gedeelde zonnestroom is beperkt tot het actuele gebruik van de koper. Jansen: "Dan is nooit sprake van teruglevering van gedeelde energie en loopt de koper geen risico hierdoor geld te verliezen.

Je betaalt belasting over opgewekte stroom

Eigenaren van zonnepanelen betalen geen belasting over hun zelf opgewekte stroom die zij direct verbruiken. Het wetsvoorstel laat kopers van stroom uit diezelfde panelen wél belasting betalen, terwijl een doel van energie delen juist is om ook mensen zonder panelen van lokale opwek te laten profiteren. Jansen: "Om mensen zonder panelen op dezelfde manier van opwek te laten profiteren, moet gedeelde energie net als zelfverbruik door zonnepaneelbezitters vrijgesteld zijn van belasting."

Energieleveranciers leggen hoge kosten bij je neer

Het risico bestaat dat leveranciers energiedelers intransparante en onredelijk hoge kosten in rekening brengen, bijvoorbeeld om energiedelen te ontmoedigen. De vereniging heeft nu al de eerste meldingen ontvangen van leveranciers die in de algemene voorwaarden opnemen dat energiedelers ieder meer dan maar liefst € 800 in rekening krijgen gebracht van de leverancier voor het energie delen.

Jansen: "Consumenten moeten hiervoor beschermd worden. Alleen redelijke kosten die een direct gevolg zijn van de keuze van een klant om energie te delen, zouden aan de klant mogen worden doorberekend."

Wat zeggen huiseigenaren?

In juli gaf 88% van 1202 ondervraagden aan te overwegen zonnestroom te verkopen aan vrienden of bekenden als dat kon. In september gaf 87% (51% helemaal mee eens, 36% enigszins mee eens) van 837 ondervraagden aan dit alleen te doen als ze zeker weten winst te maken op energiedelen.

Geef energiedelen de kans

Vereniging Eigen Huis roept op financiële drempels weg te halen en energieleveranciers te beperken in wat zij mogen doorberekenen aan hun klanten. Daarmee krijgt energiedelen een eerlijke kans en krijgen ook mensen zonder zonnepanelen de mogelijkheid om mee te profiteren van lokaal opgewekte stroom.