'Focus op het verzuim lost het probleem niet op'

Charlotte Kloet reageert op 'Uitzender Randstad bezorgd om meer zieke werknemers door burn-out: ’Verstikt sectoren die kampen met acute schaarste’

Wie de stijging van langdurig ziekteverzuim wil begrijpen, moet niet alleen naar verzuim kijken, maar vooral naar de manier waarop wij werk en leven organiseren. De druk op de arbeidsmarkt neemt toe, de druk op het privéleven ook, dat een uitzendbureau als Randstad ziet dat het psychisch verzuim alleen maar stijgt, is logisch. We staan voortdurend aan. Werk en privé zijn geen gescheiden werelden meer; wat thuis gebeurt, heeft invloed op je werk, en andersom.

Kern zit aan de voorkant

Bij de stijging van het langdurig verzuim blijven vooral stressgerelateerde en psychische klachten een groot aandachtspunt. Tegelijk hebben we in Nederland nog te vaak een systeem dat pas echt in beweging komt als iemand uitvalt. Dan gaan we dossiers opbouwen, doen wat de Wet Poortwachter van ons vraagt en risico’s vermijden. Dat moet ook allemaal zorgvuldig gebeuren, maar het lost de kern van het probleem niet op.

De echte winst zit aan de voorkant. Werkgevers investeren relatief veel in verzuim, maar nog te weinig in medewerkers die gewoon aan het werk zijn. Terwijl daar juist het goud zit. Er zijn heel veel mensen met klachten, chronische aandoeningen, geldzorgen, mantelzorgtaken of een zware levensfase die tóch gewoon werken. De vraag is: wat kan je voor de medewerkers doen om hen goed, gezond en gemotiveerd aan het werk te houden?

Het begint bij leiderschap

Het antwoord op de vraag is meer dan fruit, sportlessen of een gezonde lunch. Dat is een mooie basis, maar het begint bij leiderschap en bij het goede gesprek. Zien leidinggevenden op tijd dat iemand vastloopt? Durven medewerkers zelf aan te geven wat er speelt? En creëer je als organisatie veilige, laagdrempelige hulp, bijvoorbeeld via een bedrijfsmaatschappelijk werker, psycholoog, budgetcoach of preventief medisch onderzoek?

Natuurlijk hebben medewerkers ook eigen verantwoordelijkheid. Een arbeidsrelatie is wederkerig. Maar werkgevers moeten ruimte scheppen, ondersteuning bieden en leidinggevenden toerusten om dit gesprek goed te voeren. Dat is niet soft; dat is zakelijk verstandig. Een verzuimende medewerker kost al snel honderden euro’s per dag. Investeren in mensen vóórdat ze uitvallen betaalt zich uit in vitale medewerkers, minder langdurig verzuim en aantrekkelijk werkgeverschap.

Zolang we blijven focussen op verzuim, lossen we verzuim niet op. We moeten de switch maken van ziekte organiseren naar gezondheid versterken. Wie langdurig verzuim wil terugdringen, moet investeren in niet-verzuim.