'Proactieve zorgbemiddeling is niet dé oplossing voor diepere zorgcrisis'

De nieuwe proactieve zorgbemiddeling door zorgverzekeraars, waarbij verzekeraars zelf patiënten benaderen die lang op een wachtlijst staan, moet niet worden gezien als dé oplossing voor de wachtlijsten. Hoewel het initiatief helpt om de bestaande zorgcapaciteit slimmer te verdelen, maskeert het de fundamentele tekorten in de sector. De effectiviteit van deze aanpak staat of valt bovendien met de kwaliteit van gegevensuitwisseling.

Initiatief ligt bij de verzekeraar

Zorgbemiddeling bestond al, maar verandert nu: waar het vroeger vooral op initiatief van de verzekerde gebeurde, nemen zorgverzekeraars nu zelf contact op bij oplopende wachttijden. Verzekerden die lang moeten wachten op medisch-specialistische zorg of geestelijke gezondheidszorg worden eerst om toestemming gevraagd. Pas na akkoord kan de zorgverzekeraar ondersteunen bij het zoeken naar een zorgaanbieder met een kortere wachttijd. Deze verschuiving naar een actieve regierol is noodzakelijk, maar vult vooral de incidentele gaten die er nu zijn.

Focus op overschrijding van Treeknormen

De aanpak richt zich voorlopig op situaties waarin wachttijden de zogenoemde Treeknormen fors overschrijden. Zorgverzekeraars bieden dan alternatieven aan, ook bij niet-gecontracteerde aanbieders of in een andere regio. Deelname is vrijwillig en de keuze blijft altijd bij de verzekerde. Hoewel dit de patiënt ontzorgt, blijft de werkelijke winst beperkt tot de logistiek: het spreiden van de druk is waardevol, maar lost de onderliggende schaarste aan behandelaars niet op.

Data als zwakke schakel

Volgens betrokken partijen kan een proactieve benadering helpen wachttijdverschillen tussen zorgaanbieders te verkleinen. Veel patiënten kennen zorgbemiddeling nog niet, waardoor capaciteit onbenut blijft. Door verzekerden actief te benaderen, willen zorgverzekeraars meer mensen naar een sneller alternatief leiden. De grootste uitdaging hierbij is de informatievoorziening, want die moet kloppen om de proactieve zorgbemiddeling werkelijkheid te kunnen maken.

Geen structurele oplossing voor personeelstekort

Proactieve zorgbemiddeling kan bijdragen aan snellere doorstroming en een betere benutting van bestaande capaciteit, maar is geen oplossing voor het personeelstekort. De uiteindelijke impact hangt af van de uitvoering, zoals actuele wachttijdinformatie en de beschikbaarheid van alternatieve zorgplekken. De komende periode moet duidelijk worden in hoeverre de actievere rol van zorgverzekeraars daadwerkelijk leidt tot kortere wachttijden en een merkbare verbetering van de toegang tot zorg.