De gasprijs stijgt door spanningen in het Midden-Oosten. Dat zorgt voor onrust op de energiemarkt en hogere tarieven. Toch merkt niet iedereen dit direct op de energierekening. Dat hangt vooral af van het energiecontract en het gasverbruik.
Volgens energie expert Maartje van Loon van UnitedConsumers werkt dat als volgt: “De gasprijs reageert snel op onrust in de wereld, maar je energierekening volgt niet altijd direct. Dat verschilt per contract en per huishouden.”
Of consumenten de stijging op korte termijn merken, hangt sterk af van het energiecontract. Met een variabel contract of dynamisch tarief worden prijsveranderingen sneller zichtbaar. Bij een vast contract blijft het tarief gelijk tot het einde van de looptijd.
“Met een vast contract heb je tijdelijk zekerheid over je prijs”, legt Van Loon uit. “Maar bij een variabel contract kunnen tarieven sneller stijgen als de markt onrustig is. Bij een variabel contract worden tarieven namelijk meestal twee keer per jaar aangepast, maar sommige leveranciers doen dit vaker. Met een dynamisch contract kan de prijs zelfs per dag of per uur verschillen, omdat die direct meebeweegt met de markt.”
Een stijgende gasprijs kan in Nederland relatief snel merkbaar zijn op de energierekening. Dat komt doordat aardgas nog altijd een belangrijke rol speelt in de energievoorziening van huishoudens. Veel woningen worden met gas verwarmd en ook op de Europese energiemarkt speelt gas nog regelmatig een rol bij het opwekken van elektriciteit. Daarnaast liggen de energiebelastingen in Nederland hoger, waardoor prijsstijgingen sneller zichtbaar worden in het maandbedrag.
In landen waar minder gas wordt gebruikt voor verwarming of waar een groter deel van de elektriciteit wordt opgewekt met andere energiebronnen, kunnen prijsstijgingen soms minder direct voelbaar zijn. Tegelijkertijd is de Europese energiemarkt sterk met elkaar verbonden, waardoor ontwikkelingen op de wereldmarkt uiteindelijk in veel landen doorwerken in de energieprijs.
“Zolang gas een belangrijke rol blijft spelen in de energievoorziening en op de Europese energiemarkt, zien we dat hogere gasprijzen ook in Nederland sneller terugkomen in de energiekosten”, aldus Van Loon.
De gasprijs vormt niet de hele energierekening. Consumenten betalen ook energiebelasting, btw en kosten voor het energienet. “Een groot deel van de energierekening bestaat uit vaste kosten en belastingen”, legt Van Loon uit. “Daardoor zie je een stijging van de gasprijs niet één op één terug in het totaalbedrag.”
De prijzen stijgen, maar hoe sterk dat terug te zien is op de energierekening verschilt per huishouden. Dit hangt vooral samen met het gasverbruik en het type contract. “De prijs per kuub gas is voor iedereen hetzelfde binnen een contract”, zegt Van Loon. “Maar als je meer gas gebruikt, lopen je totale kosten sneller op bij een prijsstijging.” Ook speelt het type contract een rol. Bij een variabel contract worden prijsstijgingen vaak sneller zichtbaar dan bij een vast contract.